رونمایی از اوّلین دستگاه بومی پایشگر بودارکنندۀ گاز شهری

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از صدف‌نیوز (پایگاه اطلاع‌رسانی استان هرمزگان)، طی آئینی، با حضور سعید توکلی، معاون وزیر نفت و مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران و جمعی از مدیران و فعالان این صنعت، اولین دستگاه داخلی پایشگر ماده بودارکننده گاز شهری در محلّ دانشگاه فرهنگیان بندرعباس رونمایی شد.

طی این مراسم که امید شاکری، معاون وزیر نفت در امور مهندسی، پژوهش و فناوری، عظیم کلانتری اصل، رئیس پژوهشگاه صنعت نفت، رضا رفیعی، مدیرعامل شرکت گاز استان هرمزگان، فؤاد حمزوی، مدیرعامل شرکت پالایش گاز سرخون و قشم و جمعی دیگر از مدیران ارشد، مسئولان و کارشناسان صنعت نفت و گاز کشور حضور داشتند؛ مدیرعامل شرکت گاز استان هرمزگان ضمن خیرمقدم به میهمانان، گفت: امیدواریم با راه‌اندازی این دستگاه و بودار کردن گاز مشترکین، از این پس، شاهد حوادث ناشی از گازگرفتگی در اماکن مسکونی و تجاری نباشیم زیرا به‌دلیل بی‌بو بودن گاز، تشخیص نشت گاز مشکل است.

رضا رفیعی در ادامه به تاریخچه اختراع این دستگاه پایشگر پرداخت و بیان کرد: سال ۱۳۹۷، طرح اولیه و امکان‌سنجی ساخت این دستگاه آغاز شد؛ سال ۱۳۹۸، بررسی نمونه‌های خارجی و مقایسه تکنولوژی‌های موجود در این زمینه انجام پذیرفت و نهایی‌سازی طرح اولیه نمونه آزمایشگاهی، صورت گرفت.

مهندس رفیعی افزود: در سال ۱۳۹۹، قرارداد همکاری با پژوهشگاه صنعت نفت منعقد شد و کارگروه مشترک ساخت دستگاه تشکیل گردید؛ در سال ۱۴۰۰، فاز تکمیلی مطالعات و بومی‌سازی تکنولوژی ساخت و نهایی‌سازی فرآیند عملکرد دستگاه انجام پذیرفت. در سال ۱۴۰۱، نهایی‌سازی دستگاه با قابلیت اندازه‌گیری مرکاپتان مصرفی، بنا به درخواست شرکت ملی گاز ایران، کلیه مواد بودارکننده آتی نیز جهت پایش و اندازه‌گیری در دستور کار به‌روزرسانی دستگاه قرار گرفت.

مدیرعامل شرکت گاز هرمزگان در ادامه، اضافه کرد: در سال ۱۴۰۲، تغییر کلیت ساختار دستگاه به‌منظور اندازه‌گیری هم‌زمان کلیه مواد مصرفی انجام شد و نهایتاً در سال ۱۴۰۳، تست میدانی و اخذ گواهی‌نامه‌های مرتبط صورت گرفت و در ابتدای سال ۱۴۰۴، به بهره‌برداری رسید.

حمیده ثمری جهرمی، مدیر گروه پژوهش اکولوژی و کنترل آلودگی محیط زیست پژوهشگاه صنعت نفت و مدیر این طرح نیز درمورد این دستاورد، اظهار داشت: این دستگاه پیشرفته با فناوری لیزر طراحی گردیده است و قابلیت اندازه‌گیری و پایش لحظه‌ای، مقدار مواد بودارکننده تزریق‌شده به گاز طبیعی را دارد. دقت بالا، سرعت پاسخ‌دهی، کاهش هزینه‌های نگهداری، حذف نیاز به تعویض سنسور و پایش پنج ماده بودارکننده از جمله ویژگی‌های برجسته این سامانه است.

وی افزود: ساخت این دستگاه، سه میلیارد تومان هزینه داشته و با جلوگیری از واردات نمونه‌های خارجی، صرفه‌جویی ارزی معادل ۱۸۷ هزار دلار برای کشور به‌همراه داشته است. درصورت تولید انبوه، می‌توان نیاز کشور را به‌طور کامل تأمین کرد و وابستگی به نمونه‌های خارجی را به صفر رساند.

ثمری جهرمی با تأکید بر این‌که این سامانه قابلیت آنالیز تمامی مواد بودارکننده مورد استفاده در شبکه گاز کشور را دارد و با تکیه بر توانمندی‌های بومی، نسبت به نمونه‌های خارجی از عملکرد سریع‌تر و حساس‌تری برخوردار است، خاطرنشان کرد: این دستگاه با هدف ارتقاء ایمنی مصرف‌کنندگان، بهبود کنترل کیفی گاز در خطوط انتقال و توزیع و کاهش وابستگی به تجهیزات خارجی تولید شده است. استفاده از فناوری نوری و طراحی سنسورهای ماندگار، این محصول را به راهکاری نوین و کارآمد در صنعت گازرسانی کشور تبدیل کرده است.

بر پایه این گزارش، در جریان این مراسم، بهنام راسخ، رئیس پژوهشکده محیط زیست و بیوتکنولوژی پژوهشگاه صنعت نفت، توضیحات لازم درخصوص کارکرد این دستگاه را به مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران ارائه داد و حاضران از نزدیک با عملکرد این دستگاه آشنا شدند. در ادامه، فرآیند پایش ماده بودارکننده گاز شهری نیز به‌صورت عملیاتی به نمایش گذاشته شد.

سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران نیز در این مراسم، از برنامه‌های تجاری‌سازی این دستگاه خبر داد و آن را گامی مهم در راستای خودکفایی صنعت گاز کشور دانست و عنوان کرد: این دستاورد فناورانه می‌تواند تحولی در ایمنی شبکه گازرسانی و کاهش وابستگی به فناوری‌های خارجی ایجاد کند.