«نانوراکتورها»

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از خبرگزاری کتاب ایران، «نانوراکتورها» عنوان کتابی است که سماحه‌السادات سجادی آن را با رویکرد بررسی علم شیمی و نانوفناوری به رشته تحریر درآورده است. این اثر از سوی انتشارات پژوهشگاه صنعت نفت راهی بازار نشر شده‌ است.

براساس مباحث این کتاب، یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح در علم شیمی، کاتالیزور است. به‌دلیل تنوع و کاربردهای فراوان این ترکیبات در انواع فرآیندهای صنعتی، ایجاد سیستم‌های کاتالیزوری جدید و یا بهینه‌سازی کاتالیزورهای معمول اهمیت فراوان دارد، زیرا با استفاده از کاتالیزورهای کارآمدتر می‌توان نیاز به کاتالیزور را کاهش داد و تولید محصولات جانبی را به حداقل رساند.

کتاب حاضر در ۱۳ فصل تألیف شده‌ است. در نخستین فصل آن که به معرفی نانوراکتورها اختصاص دارد، مؤلف به بررسی چیستی کاتالیزور و تقسیم‌بندی آن پرداخته و به خوانندگان می‌آموزد که کاتالیزورها نقشی اساسی در صنعت ایفا می‌کنند و بخش عمده صنعت، یعنی فرآیندهای شیمیایی و نفتی و همچنین بسیاری از فناوری‌های جدید و دوستدار محیط زیست که از لحاظ انرژی و قیمت مقرون‌به‌‌صرفه‌اند، به کاتالیزورها وابسته‌اند.

نانوکپسول‌های خودچیدمان به‌عنوان نانوراکتورها، موضوع فصل دوم این کتاب است. نویسنده در این فصل موضوعاتی مانند کپسول‌هایی با پیوند هیدروژنی و واکنش کاتالیزوری دیلز-آلدرو اکسیداسیون نوری را مورد بررسی قرار داده و در آن، چگونگی هیدرولیز و کپسول‌های لایه‌به‌لایه را برای خوانندگان تشریح کرده است.

سجادی به‌عنوان مؤلف این کتاب، مبحث کپسول‌های کوالانت را برای فصل سوم کتاب خود انتخاب کرده و در این فصل، واکنش‌های کاتالیزوری در حفره سیکلودکسترین را در کنار موضوع مقلدهای ترانس آمیناز مورد بحث قرار داده ‌است.

در فصل‌های چهارم و پنجم کتاب به کیلیس‌آرن‌ها و واکنش‌گرهای مقعر اشاره شده ‌است. نانوراکتورهای بیومولکولی و نانوراکتورهای معدنی نیز موضوعات محوری فصل‌های ششم و هفتم کتاب را شامل می‌شوند.

فصل هشتم این کتاب به بررسی موضوعاتی مانند معرفی ترکیبات مزوحفره، ترکیبات سیلیس مزوحفره و مسیرهای سنتزی برای مواد مزوحفره منظم پرداخته است. در این فصل، خوانندگان با ویژگی‌های مواد مزوحفره منظم آشنا می‌شوند و می‌آموزند که این مواد گروه‌های عاملی هستند که می‌توانند به دیوار حفره متصل و با مولکول‌های زیستی مختلف وارد واکنش شوند.

نویسنده در ادامه تألیف کتاب در قالب فصل‌های نهم و دهم، مکانیسم پلی‌اکسومتالات‌ها و دیگر نانوراکتورها را برای توضیح و تبیین واکنش در آن‌ها، تشریح کرده است. کاربردهای نانوراکتورها و نانوراکتورها در حس‌گرهای زیستی نیز موضوعاتی هستند که به‌ترتیب در فصل‌های یازدهم و دوازدهم این اثر علمی بررسی شده‌اند.

سجادی در فصل سیزدهم کتاب، خوانندگان را به مطالعه چگونگی کپسوله کردن رنگ دعوت کرده و در آن، برگشت‌پذیری رنگ درون مولکول حامل آلی و گیرنده‌های بیولوژیکی را شرح داده ‌است.

در پایان، خاطرنشان می‌سازد که چاپ نخست کتاب «نانوراکتورها»، سال ۱۳۹۲ با شمارگان ۳۳۰ نسخه در ۲۸۰ صفحه، به قیمت ۱۱ هزار و ۵۰۰ تومان، از سوی انتشارات پژوهشگاه صنعت نفت روانه بازار کتاب شده ‌است.