با گذشت بیشتر از هفتاد سال از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، هنوز مصدق و کارنامهاش موضوع بحث پژوهشگران تاریخ و سیاست معاصر ایران است و همچنان پژوهشگران در جستوجوی زوایایی تازه از حیات سیاسی او، سیر زندگیاش را میکاوند.
روایت ملی شدن نفت، روایتی است شهری و بیشترین پژوهشها حول محور تهران و شخصیتهای سیاسی دور میزند و کمتر پیش آمده تا اطلاعاتی از نگرش و کنش مردم معمولی در سایر شهرها یا مناطق روستایی مورد تحقیق قرار گیرد.
نویسنده در قسمتی از کتاب «فیدوس» آورده است: «در پالایشگاه آبادان، فیدوس زنگ بیدارباش و اعلام وقت، برای رفتن سر کار بود. افرادی که در صنعت نفت ایران کار میکردند، صبح با شنیدن این صدا، راهی محل کارشان میشدند.»
نگاه دقیق، افشاگری گیرا و پرشتاب کتاب «دنیای پنهان نفت»، متوجه واسطهها و معاملهگرانی است که وجودشان برای صنعت نفت ضرورت دارد. نویسنده ضمناً به مؤسسات حقوقی آمریکایی و لابیگران و آژانسهای روابط عمومی میپردازد.
سیدحسن سادات در کتاب به پرسشهای مرتضی رسولیپور درباره زمانه و کارنامهاش در صنعت نفت پاسخ گفته؛ این کتاب، حاوی نکات قابل تأملی درخصوص شرایط ایران قبل از انقلاب، دانشکده نفت و شهر آبادان و دانشجویان نفت است.
کتاب «برنده جنگهای نفت کیست؟» تألیف اندی استرن، اگرچه مستقیماً به تاریخ صنعت نفت در ایران مرتبط نمیشود؛ اما اشارههای بسیار زیادی به ایران، بهعنوان یکی از اصلیترین کشورهای نفتخیز دنیا و خاورمیانه دارد.
نخستین فیلم ابراهیم گلستان، «از قطره تا دریا» نام داشت که بابت آن دستمزدی هم از شرکت نفت نمیگیرد و تنها به هزینه نگاتیوهای مصرفشده بسنده میکند؛ فیلمی که بهشدت مورد توجه مدیران شرکت نفت آن زمان قرار میگیرد.
کتاب بعد از پیشگفتار و سپاسگزاری، در هفت فصل به موضوعاتی همچون انرژی و جامعه، انرژی در ماقبل از تاریخ، کشاورزی سنتی، محرکهای اصلی پیشاصنعتی و سوختها، سوختهای فسیلی، برق اولیه و انرژیهای تجدیدپذیر و... میپردازد.
شرکت پتروشیمی مارون با همکاری اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی ماهشهر، با حضور ناشران مطرح کشور و ارائه ۱۰ هزار عنوان، اقدام به برگزاری «نمایشگاه بزرگ کتاب» بهمناسبت فرارسیدن دهه مقاومت و بصیرت نموده است.
کتاب به شرح حوادث و رخدادهای تاریخ معاصر بهخصوص تأثیر نفت بر تحولات این دیار پرداخته و پیرامون محلات متعدد و چگونگی شکلگیری آنها، آتشگاهها، مراکز تجاری، کاروانسراها و... باکو اطلاعات جالب توجهی بهدست میدهد.
