مرورِ کوتاه مستندهای ابراهیم گلستان دربارۀ نفت:
«گلستان» و فیلمسازی برای صنعت نفت
■ به گزارش پایگاه خبری نفترسانه و به نقل از ایبنا، ابراهیم گلستان را بهعنوان نویسنده و فیلمسازی صاحبنام میشناسیم که آثارش در نیمه نخست زندگیاش مورد توجه گروهی از مخاطبان ادبی و هنری قرار گرفت. او در نیمه دوم زندگی، بهویژه دو دهه پایانی اغلب به نقد شفاهی در حوزههای ادبیات، اجتماع و حتی سیاست پرداخت.
کار ابراهیم گلستان در روابط عمومی شرکت نفت در سال ۱۳۲۸، نخست آرشیو کردن مقالههای سیاسی روزنامههای خارجی با موضوع نفت خاورمیانه و سپس نشر مجله هفتگی «اخبار هفته» بود. او در این مجله، اخبار هنری و صنعتی نشریههای خارجی را ترجمه میکرد و در آن نشریه نشر میداد.
پس از آن، گلستان از اتفاقهای مهم دوران ملی شدن صنعت نفت در ایران همچون اخراج انگلیسیها از صنعت نفت ایران، اعتصاب کارگردان شرکت نفت، تجمعها و تظاهرات گروههای مختلف سیاسی عکاسی میکند و آنها را به آژانسهای خبری جهان میفروشد.
نخستین فیلم ابراهیم گلستان، «از قطره تا دریا» نام داشت که بابت آن دستمزدی هم از شرکت نفت نمیگیرد و تنها به پول نگاتیوهای مصرفی بسنده میکند؛ فیلمی که بهشدت مورد توجه مدیران شرکت نفت آن زمان قرار میگیرد.
در نوروز ۱۳۳۷، گلستان در خیابان ارک تهران ساختمانی اجاره میکند و در طبقه دوم آن، دفتر مستقل فیلمسازی خود را با عنوان «سازمان فیلم گلستان» برقرار میکند. گسترش فعالیتهای سازمان فیلم گلستان در زمینه مستندسازی، سفارش کار، ترجمه و زیرنویس و دوبله فیلمهای شاخص سینمای مستند به فعالیتهایش در شرکت نفت محدود نشد. او دفتر فیلمسازی خود را به محله دروس میبرد و تعداد افراد بیشتری را بهکار میگیرد تا چرخه تولید فیلم را گسترش دهد.
گلستان در سریمستندهای «چشماندازها» که شامل شش فیلم است، با اخوانثالث و فرخزاد همکاری میکند. در چشمانداز «گردش چرخ» فروغ فرخزاد تدوینگر است و در چشمانداز «آب و آتش» نام فروغ در کنار گلستان بهعنوان کارگردان آمده است. فروغ در تدوین چشماندازها بهویژه در چشمانداز چهارم یعنی «پیشرفت» استعداد بینظیری از خود نشان داد بهطوریکه گلستان، حضور او را در جریان فیلمبرداری چشمانداز «آب و آتش» ضروری تشخیص داده بود. حضور مستقیم و کار با ابزار فروغ فرخزاد منجر به ساخت «خانه سیاه است» توسط فروغ میشود و او با هزینه سازمان فیلم گلستان جهت مطالعه امور تشکیلاتی تهیه فیلم و آموزش عملی تدوین به انگلستان میرود.
اما مهمترین فیلم مجموعه چشمانداز، فیلم «یک آتش» تولید ۱۳۴۰ است؛ فیلمی درباره واقعه چاه نفت شماره ۶ اهواز که آخرین مراحل حفاری را پشتسر میگذاشت. این چاه با جرقهای کوچک دچار حریق عظیمی شد تا آنجا که گفتهاند این یکی از بزرگترین آتشسوزیهای تاریخ نفت بوده است. ۶۵ روز کارگران و متخصصان ایرانی و خارجی برای مهار این حریق بزرگ تلاش کردند تا سرانجام آتش مهار شد.
نجف دریابندری از همکاران سازمان فیلم گلستان درباره مستند «یک آتش» نوشته است: «یک آتش، نخستین فیلم مستند ایرانی است که دارای همه خصوصیات یک اثر سینمایی است و درباره آن میتوان بهعنوان یک اثر هنری بهطور جدی سخن گفت. شاهرخ گلستان از روز سوم با دوربین خود کنار آتش حاضر شد و تا هنگامی که آتش فرو نشست و چاه مهار شد، از نبرد آتش و آتشنشانان فیلمبرداری کرد. اکنون حاصل دو ماه رنج و تلاش توانفرسا را بهصورت یک جریان بیستوپنج دقیقهای از زیبایی محض میتوانیم روی پرده تماشا کنیم. باید گفت کمتر رنج و تلاشی تا این حد توفیق یافته است.»
«یک آتش» تیرماه ۱۳۴۰ به دوازدهمین جشنواره فیلم ونیز فرستاده شد و در بخش مسابقه فیلمهای مستند این جشنواره معتبر، موفق به دریافت جایزه گردید؛ این یکی از نخستین دفعاتی بود که سینمای ایران در جشنوارههای سینمایی درخشید.
«خرابآباد»، «موج و مرجان و خارا»، «تپههای مارلیک»، «گنجینههای گوهر»، «خرمن و بذر»، «خشت و آینه» و «اسرار گنج دره جنی» از دیگر آثار ابراهیم گلستان در حوزه فیلمسازی محسوب میشوند.
برچسب ها :ادبیات و فرهنگ ، تاریخ نفت ، صنعت نفت ، کتاب ، ملی شدن صنعت نفت ، نفت رسانه ، نفت و سینما
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰