«از پلانکتون تا اوپک»

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از خبرگزاری کتاب ایران، کتاب «از پلانکتون تا اوپک» نوشته محمدمهدی سیدناصری، مدرس و پژوهشگر حقوق بین‌الملل و مونا محرابی، کارشناس ارشد مهندسی نفت، توسط گروه انتشاراتی ذکر، چاپ خواهد شد. این کتاب به ملی شدن صنعت نفت به‌عنوان حرکتی بنیادین جهت تثبیت هویت ملی و استقلال ایران می‌پردازد.

ملی شدن صنعت نفت ایران تنها یک اقدام اقتصادی یا سیاسی نبود؛ بلکه حرکتی بنیادین در راستای تثبیت هویت ملی و استقلال ایران بود که تأثیرات آن نه‌تنها در زمان خود، بلکه در نسل‌های آینده نیز قابل مشاهده است. این واقعه تاریخی، از جنبه‌های مختلف بر حقوق کودکان نسل‌های آینده و حق آنان بر هویت ملی ایرانی‌شان تأثیر گذاشته است. استقلال اقتصادی یک کشور، یکی از ارکان اصلی تأمین حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کودکان است. زمانی که یک ملت، کنترل منابع طبیعی خود را تحت اختیار داشته باشد، می‌تواند با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آموزشی، بهداشتی و رفاهی، آینده‌ای بهتر برای نسل‌های بعدی خود رقم بزند. مهندسی نفت یکی از شاخه‌های مهندسی است که به مطالعه، طراحی، بهره‌برداری و بهینه‌سازی از منابع نفت و گاز می‌پردازد.

این صنعت از آنجا که در تأمین انرژی و تولید محصولات مورد نیاز بشر، نقش مهمی را ایفاء می‌نماید، بسیار گسترده و پویا بوده و امروزه به‌عنوان یکی از صنایع استراتژیک تلقی می‌شود. صنعت نفت و گاز یکی از صنایع بزرگ جهان است که در تأمین انرژی و سوخت برای خودروها، هواپیماها، سفرهای دریایی و حتی تولید برق، نقش بسیار مهمی دارد. مهندسی نفت به دو بخش مهم اکتشاف و تولید (بهره‌برداری) تقسیم می‌شود. در بخش اکتشاف، به بررسی و پیدا کردن مخازن نفت و گاز پرداخته می‌شود و بخش تولید، استخراج و بهره‌برداری از این منابع را شامل می‌شود.

در فرآیند بهره‌برداری و تولید، مهندسان نفت از روش‌ها و فناوری‌های مختلفی مانند حفاری (عمودی، جهت‌دار و افقی)، تزریق مواد شیمیایی، تزریق آب و گاز، تزریق بخار و سایر روش‌های بهره‌برداری استفاده می‌کنند. همچنین امروزه تلاش می‌شود که از روش‌های نوین به‌منظور افزایش بازیابی نفت بهره گرفته شود.

یکی از مهم‌ترین عوامل در مهندسی نفت، بهینه‌سازی عملکرد تولید از مخازن نفت و گاز است. به‌منظور اینکه میزان بهره‌وری از مخزن بیشتر شود، مهندسان نفت از روش‌هایی چون مدل‌سازی مخازن، شبیه‌سازی تولید، تحلیل داده‌های تولید، استخراج نفت از مخازن سخت و سایر روش‌های پیشرفته استفاده می‌کنند. همچنین، مهندسان نفت در فرآیند بهره‌برداری و تولید نیاز دارند تا با مسائل زیست‌محیطی نیز آشنا باشند.

به‌این‌ترتیب، در پروژه‌های خود حفاظت از محیط زیست را نیز مدّنظر دارند که بدین‌منظور همواره از همان ابتدای برنامه‌ریزی و طراحی پروژه‌ها، ارزیابی اثرات و ریسک‌های زیست‌محیطی در دستور کار طراحان و مهندسان نفت قرار دارد. در کل، مهندسی نفت به‌عنوان یکی از صنایع بزرگ جهان، با تکنولوژی‌های پیشرفته، نقش مهمی در بهبود بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها دارد. علاوه بر آن، صنعت نفت و گاز دارای ارزش‌های اقتصادی و استراتژیک بالایی بوده و برای کشورهایی که دارای چنین منابع ارزشمندی هستند، امکان توسعه و رشد بیشتر را فراهم می‌کند.

این کتاب به‌عنوان مقدمه‌ای بر رشته مهندسی نفت، مخصوص نوجوانان و با هدف آشنایی خواننده با اصول و مفاهیم اساسی این صنعت و نیز برخی مسائل حقوقی آن، تألیف شده است. در این کتاب به شرح مختصری از اصول و مفاهیم اساسی و مسائل حقوقی مهندسی نفت پرداخته می‌شود. کتاب برای افرادی که به صنعت نفت علاقه‌مند هستند و می‌خواهند با اصول و مفاهیم آن آشنا شوند هم مناسب است.

در کتاب «از پلانکتون تا اوپک» تلاش شده است تا با استفاده از زبان ساده و شیوه نوشتاری جذاب، مفاهیم پیچیده مهندسی نفت به‌نحوی توضیح داده شود که برای نوجوانان قابل فهم باشد. کتاب «از پلانکتون تا اوپک» (۸۰ پرسش و پاسخ درباره تاریخ تشکیل نفت و حقوق آن)، نوشته محمدمهدی سیدناصری و مونا محرابی، در ۲۰۰ صفحه و شمارگان ۵۰۰ نسخه، با قیمت پشت جلد ۱۲۰ هزار تومان در فروردین سال ۱۴۰۴، از سوی گروه انتشاراتی ذکر به چاپ خواهد رسید.