معرفی موزههای صنعت نفت - ۳
موزۀ بنزینخانۀ آبادان
■ به گزارش پایگاه خبری نفترسانه و به نقل از مدیریت مرکز اسناد و موزههای صنعت نفت، نخستین جایگاه سوخت در ایران، جایگاه سوخت آبادان بود که در تاریخ ۲۸ دیماه ۱۳۹۵ با عنوان موزه بنزینخانه آبادان بهطور رسمی افتتاح شد.
جایگاه سوخت آبادان به استناد برخی سوابق بهعنوان نخستین جایگاه سوخت در ایران در سال ۱۳۰۶ هجری شمسی (۱۹۲۷ میلادی) در مرکز شهر آبادان احداث شد. این مکان ابتدا برای توزیع و فروش نفت سفید مورد استفاده قرار میگرفت و حلبهای پرشده از مواد نفتی در آن به فروش میرسید، با گذشت زمان و با ورود اتومبیل، این جایگاه به پمپبنزین تبدیل شد. هنگام سوختگیری در این پمپبنزین، ابتدا فرآوردههای نفتی نگهداریشده در مخازن پرچشده، با استفاده از تلمبههای دستی به ظروف پیمانهای منتقل و سپس براساس نیاز هر مصرفکننده، سوخت به وی تحویل میشد.
یدک کشیدن عنوان نخستین جایگاه سوخت در ایران، مدیریت مرکز اسناد و موزههای صنعت نفت را بر آن داشت تا این یادگار بهجامانده از آغازین سالهای قرن چهاردهم را به موزه تبدیل کند. موزه بنزینخانه آبادان در سال ۱۳۹۴ وارد فاز عمرانی و اجرایی شد و به موازات آن شناسایی و گردآوری اشیا و اسناد قدیمی مرتبط در سراسر کشور بهویژه مناطق عملیاتی نفتی آغاز شد و سرانجام در تاریخ ۲۸ دیماه ۱۳۹۵ بهطور رسمی افتتاح شد. این موزه با مساحت ۱۸۵۶ مترمربع از یک ساختمان اصلی و دو ساختمان جانبی تشکیل شده است.
ساختمان اصلی: ساختمان اصلی موزه، ششضلعی است و بیش از ۹۰ سال از عمر آن میگذرد. برای بازسازی این ساختمان و برگرداندن بنای آن به شکل اولیه، موانع بسیاری وجود داشت. آجرهایی که در آن زمان برای بنا مورد استفاده قرار میگرفت، آجرهایی بهنام بغدادی بودند که پس از جستوجو در انبارهای مازاد و خرابههای ساختمانهای بریم و بوارده در آبادان نمونههای مشابه آنها پیدا شد و در بنای ساختمان اصلی موزه مورد استفاده قرار گرفت. نمونه درها، پنجرهها و چراغها نیز به همین روش یافت شد.
ساختمان شماره ۱: از دو سالن کوچک تشکیل شده که در هریک اشیای خاص و منحصربهفردی مانند بشکه، قیف، انواع کیل و پیمانههای مندرج، مجموعهای از حلبهای ۲۰ لیتری مخصوص حمل سوخت و تصاویری از جایگاههای قدیمی بنزین و توزیعکنندگان سوخت به نمایش درآمده است. زمانی که این جایگاه احداث شد، نفت سفید با حلبهای ۲۰ لیتری حمل و بهوسیله پیمانه یا کیل در اندازههای مختلف از ۱ لیتری گرفته تا ۱۵ لیتری و با استفاده از قیف توزیع میشد.
ساختمان شماره ۲: در ضلع شمال غربی موزه، ساختمان دیگری با قدمت ۶۰ سال قرار دارد که زمانی بهعنوان ساختمان پخش مورد بهرهبرداری قرار میگرفت، با انتقال این واحد به نقطهای دیگر، این مکان تا مدتها بهعنوان اتاق بدنسازی مورد استفاده قرار گرفت و مدتی نیز محل تعمیر دستگاههای پمپبنزین بود و پس از آن بهعلت فرسودگی بنا به انبار تبدیل شد. این ساختمان از سه اتاق تشکیل شده است.
اتاق اول: بهعنوان بخش ورودی ساختمان، به معرفی لوازم نفتسوز خانگی و صنعتی و نمونههایی از اسکناسها و تمبرهای صنعت نفت که بهمناسبت اهمیت این صنعت چاپ و منتشر شدهاند، انواع لامپا، گردسوز، فانوس، دستگاه خوراکپزی، اجاق فتیلهای، چراغ تلمبهای نفتی (پریموس) میپردازد.
اتاق دوم: بهوسیله ویترین شیشهای حاوی انواع چراغ فیتیلهای از اتاق اول جدا شده و برای نمایش انواع بخاری، تصاویر نمونههای اصلی ظرفهای روغنموتور، امشی و دیگر فرآوردههای نفتی عرضهشده در جایگاهها، روزنامهها و آگهیهای قدیمی تبلیغاتی و تصاویر کارگران در نظر گرفته شده است. یکی از بخشهای مهم و مستند در سرسرای دوم، به آگهیها و تبلیغات نفتی روزنامهها اختصاص دارد. نشر بیشتر این روزنامهها به دهه آغاز قرن چهاردهم بازمیگردد. در بخشی دیگر از این سرسرا، اصل کالابرگهای سوخت که در دوران جنگ تحمیلی و بعد از آن مورد استفاده قرار میگرفتند به نمایش درآمده است.
اتاق سوم: اتاق سوم برای معرفی و نمایش اجزای داخلی دستگاههای پمپبنزین (دیسپنسر یا توزیعکنندهها) در نظر گرفته شده که در پی آنها، کلیشههای حک کردن نام و نشان روی حلبهای توزیع فرآوردههای نفتی، انواع دستگاههای ایمنی و خاموشکننده آتش نیز عرضه شده است. این اتاق، بیشتر نقش یک کارگاه آموزشی را ایفا میکند، علاقهمندان بهویژه دانشآموزان میتوانند با کلیه اجزای داخلی دستگاه پمپبنزین از نزدیک آشنا شوند.
در اصطلاح صنعتی، به دستگاههایی که به پمپبنزین معروف هستند، دیسپنسر (Dispenser) میگویند. مکش فرآوردههای نفتی از مخازن موجود در جایگاه پمپبنزین و پمپ کردن این نوع مایعات به ظرف سوخت خودروها، کار اصلی این دستگاههاست. همچنین ۱۲ عدد نازل بنزین قدیمی نیز که بهصورت دوار در مرکز این اتاق از سقف آویخته شدهاند، سیر تکامل آنها را از بدو ساخت تا به امروز نمایش میدهد.
محوطه: در محوطه موزه، ۲ مخزن پرچی۲۰ هزار لیتری قرار دارد. یکی از ویژگیهای مخازن مزبور، این است که روی سطح زمین قرار گرفتهاند و زیرزمینی نیستند. ماکت دستگاه پمپبنزین که از نمونههای اولیه است، در کنار ماشین اوپل ساخت ۱۹۵۳ در محوطه قرار گرفته.
ساختمان شماره ۳: بخش دیگر موزه را فضای باز و محوطه بیرونی تشکیل میدهد. در قسمت محوطه، ساختمانی برای برپایی نمایشگاه با موضوعات مختلف و مرتبط با نفت در نظر گرفته شده است. همچنین در محوطه جلوی موزه، مجموعهای از دستگاههای پمپبنزین بهترتیب سال ساخت و براساس روند تکامل کنار هم چیده شدهاند. قدیمیترین دستگاه، یک پمپدستی شیشهای مدرج ساخت ۱۹۲۵ میلادی است که به شرکت فرانسوی ساتام تعلق دارد. اغلب دستگاههای نمایش داده شده در این بخش، ساخت شرکتهای انگلیسی، آمریکایی و ژاپنی هستند که البته در میان آنها محصولات کشورهای آلمان، استرالیا و هندوستان نیز دیده میشود.
همچنین در ادامه، ماشینهای سوخترسان شرکتهای انگلیسی و آمریکایی «لیلاند» و «دوج» قرار دارند که برای انتقال سوخت مورد استفاده قرار میگرفتهاند.
برچسب ها :آبادان ، تاریخ نفت ، توزیع بنزین ، جایگاه های سوخت ، صنعت نفت ، مرکز اسناد و موزه های صنعت نفت ، معرفی موزه های صنعت نفت ، موزه بنزین خانه آبادان ، موزه نفت ، نفت رسانه ، نفت سفید
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰