موزۀ چاه شمارۀ «یک» مسجدسلیمان

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از مدیریت مرکز اسناد و موزه‌های صنعت نفت، فوران نفت از فراز دکل چاه شماره یک میدان نفتون، شهری که بعدها مسجدسلیمان نام گرفت، آغاز عصر صنعت نفت در ایران و خاورمیانه است. فضای بازسازی‌شده موجود در محوطه قدیمی این چاه در محله کنونی کوی نفت‌خیز مسجدسلیمان (دره خرسون) در مرکز شهر و در جوار باغ شهرداری، میراث صنعتی مهم و ارزشمند ایران و جهان محسوب می‌شود.

چاه شماره یک در عمق حدود ۳۶۰ متر، در بیست‌وششمین روز از ماه مه سال ۱۹۰۸ میلادی برابر با پنجم خردادماه سال ۱۲۸۷ شمسی به نفت رسید. عملیات حفاری از سوم بهمن ۱۲۸۶ آغاز شد و چهارماه و دو روز بعد به نتیجه رسید. طی مدت نزدیک به دو دهه به‌طور متوسط روزانه ۸ هزار گالن، حدود ۳۶ هزار لیتر نفت خام از این چاه استخراج شده است و پس از افت فشار و مقرون‌به‌صرفه نبودن، ادامه عملیات بهره‌برداری تعطیل و به‌اصطلاح سیمان‌پلاک شد و از همان دوران به‌عنوان یک محل تاریخی مورد توجه قرار گرفت و با همین رویکرد و با افزودن یک دکل حفاری نمادین و دیگ بخار قابل حمل، به‌عنوان یک موزه نفتی مورد بازدید قرار گرفت.

پس از ملی شدن صنعت نفت و در دوران کنسرسیوم، محوطه این چاه تاریخی به ابعاد ۳۶ در ۲۵ متر با سنگ‌تراش دیوارچینی به نمایش درآمد و محوطه‌سازی شد. این دیوارچینی با دارا بودن شکاف‌های عمودی، به‌نوعی همگان را به بازدید از این محوطه دعوت می‌کند.

از ابتدای ایجاد مدیریت مرکز اسناد و موزه‌های صنعت نفت، ساخت چند موزه با موضوع صنعت نفت در مسجدسلیمان در دستور کار قرار گرفت. تنوع و تعدد تأسیسات نفتی قدیمی با قدمت تاریخی و میراث به‌جای‌مانده صنعتی در نخستین شهر نفتی ایران و خاورمیانه سبب شد تا گستره محیطی موزه‌های نفت در مسجدسلیمان در چندین نقطه مورد مطالعه قرار گیرد. موزه چاه شماره «یک» مسجدسلیمان از محل‌های مورد علاقه گردشگران است.