«نفت و زندگی»

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از خبرگزاری کتاب ایران، کتاب «نفت و زندگی؛ تأثیر صنعت نفت بر تحولات اجتماعی مناطق نفت‌خیز (۱۲۸۷–۱۳۰۴ شمسی)» نوشته دکتر ربابه معتقدی، پژوهشگر تاریخ اجتماعی نفت، پژوهشی درباره‌ یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران است.

در میان هیاهوی تاریخی، کم‌تر کسی به آن وجه از زندگی مردمانی توجه کرده است که حضور نفت، آرام‌آرام ریشه‌های سنتی‌شان را تکان داد و چهره شهرها و روستاهای‌شان را تغییر داد. این اثر دقیقاً همین بخش فراموش‌شده تاریخ را روایت می‌کند. دورانی که با کشف نفت در مسجدسلیمان آغاز شد و بسیاری از مناسبات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مناطق جنوبی کشور را متحول ساخت.

نویسنده از نفت سخن می‌گوید، اما بیش از آن، از «زندگی» روایت می‌کند؛ زندگی مردمانی که ناخواسته در مسیر تغییراتی قرار گرفتند که سرنوشت‌شان را برای همیشه دگرگون ساخت. او به‌خوبی به این حقیقت می‌پردازد که زندگی انسان مدرن، از کوچک‌ترین اجزای روزمره چون پوشاک و حمل‌ونقل، تا تصمیمات کلان سیاسی و اقتصادی کشورها، با نفت پیوندی ناگسستنی دارد. به تعبیر نویسنده، نفت نه‌تنها سوخت اتومبیل‌ها و صنایع است، بلکه سوخت حرکت جامعه‌های انسانی در مسیر مدرنیت هم بوده است.

یکی از ویژگی‌های مهم کتاب، توجه ویژه به اثرات دوگانه نفت بر زندگی انسان است. نویسنده با نگاهی دقیق، هم فرصت‌هایی را که نفت برای پیشرفت تمدن بشری فراهم کرده، برجسته می‌کند و هم مخاطرات و بحران‌هایی را که وابستگی به نفت به‌همراه آورده است، به تصویر می‌کشد. او نشان می‌دهد که چگونه نفت به عامل ثروت برای برخی ملت‌ها بدل شد، اما درعین‌حال منازعات، بی‌ثباتی‌ها، آلودگی‌های زیست‌محیطی و شکاف‌های طبقاتی را هم دامن زد.

نکته دیگر، تأکید نویسنده بر آینده زندگی نفتی بشر است. او با طرح این پرسش که «زندگی بدون نفت چگونه خواهد بود؟»، ذهن خواننده را به‌سمت اندیشیدن درباره چالش‌های پیشِ‌روی دنیای پس از نفت هدایت می‌کند. به باور او، وابستگی روزافزون به نفت درعین‌حال که رفاه ایجاد کرده، انسان را در دام آسیب‌پذیری‌های بزرگی هم گرفتار کرده است و آینده، نیازمند بازنگری جدّی در الگوهای مصرف انرژی خواهد بود.

کتاب «نفت و زندگی؛ تأثیر صنعت نفت بر تحولات اجتماعی مناطق نفت‌خیز (۱۲۸۷–۱۳۰۴ شمسی)» نوشته دکتر ربابه معتقدی، توسط اداره کل روابط عمومی وزارت نفت منتشر شده است. ویراستار این کتاب، سیامک افشار بوده و نخستین چاپ آن، سال ۱۳۹۸، در ۳۰۸ صفحه روانه بازار کتاب شده است.