ناترازی انرژی یک مسألۀ راهبردی است

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از خبرنگار ایسنا در بروجرد، عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور مرکز بروجرد تأکید کرد که ناترازی انرژی از نشانه‌های یک اختلال ساختاری است و اختلالی مقطعی نیست.

مسعود صحرایی اظهار داشت: ما بیش‌تر از آنچه تولید یا تأمین می‌کنیم، انرژی مصرف می‌کنیم. این مسئله سال‌هاست کشور را درگیر کرده، اما امروز به مرز هشدار رسیده است. هر تابستان با خاموشی برق و هر زمستان با قطعی یا افت فشار گاز مواجه می‌شویم.

وی با بیان این‌که این‌ها نشانه‌های یک اختلال ساختاری است، نه یک اختلال مقطعی، عنوان داشت که ریشه این بحران را می‌توان در چند محور اساسی بررسی کرد و افزود: نخست، الگوی نادرست مصرف بوده به‌دلیل یارانه‌های سنگین، قیمت انرژی در کشور ما بسیار پایین‌تر از نرخ واقعی و جهانی آن است.

این عضو هیأت علمی دانشگاه، خاطرنشان کرد: مورد مذکور باعث شده تا هیچ انگیزه‌ای برای صرفه‌جویی، اصلاح رفتار مصرفی یا حتی استفاده از تجهیزات پربازده وجود نداشته باشد. به‌عنوان مثال، شدت مصرف انرژی در ایران سه تا چهار برابر متوسط جهانی است.

صحرایی اضافه کرد: علت دوم، فرسودگی و ناکارآمدی زیرساخت‌ها بوده و بخش زیادی از نیروگاه‌ها، شبکه‌های انتقال برق، خطوط لوله گاز و تأسیسات پالایش، سال‌هاست به‌روزرسانی نشده‌اند. راندمان برخی از نیروگاه‌ها زیر ۳۰ درصد است و تلفات شبکه برق به بیش از ۱۰ درصد می‌رسد.

وی با اشاره به علت سوم یعنی کم‌توجهی به تنوع‌بخشی سبد انرژی، بیان کرد: با این‌که ایران از نظر منابع تجدیدپذیر مانند آفتاب و باد ظرفیت‌های فوق‌العاده‌ای دارد، اما سهم انرژی‌های پاک از کل تولید برق کشور هنوز بسیار ناچیز است. وابستگی بالا به گاز طبیعی ما را در زمستان با بحران جدی مواجه می‌کند.

این استاد دانشگاه، تصریح کرد: نهایتاً سرمایه‌گذاری ناکافی، تحریم‌ها، نبود منابع مالی پایدار و ضعف در سیاست‌گذاری موجب شده است تا ظرفیت تولید انرژی با نرخ رشد مصرف هم‌راستا نباشد.

صحرایی با اشاره به راهکار این مسئله، ادامه داد: ما نیازمند یک بسته اصلاحی جامع هستیم. این بسته باید شامل اصلاح تدریجی قیمت انرژی همراه با حمایت هدفمند از اقشار کم‌درآمد، افزایش بهره‌وری در همه بخش‌ها از صنعت گرفته تا ساختمان‌ها و وسائل حمل‌ونقل، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر با جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی باشد.

وی، به‌روزرسانی زیرساخت‌ها و کاهش تلفات شبکه، آموزش و فرهنگ‌سازی عمومی درباره ضرورت صرفه‌جویی را از دیگر راهکارها برشمرد و یادآور شد: ناترازی انرژی فقط یک مسأله فنی یا اقتصادی نیست؛ بلکه یک مسأله راهبردی است که مستقیماً با امنیت ملی، توسعه پایدار و کیفیت زندگی مردم در ارتباط است. اگر امروز برای آن تصمیم نگیریم، فردا باید هزینه‌ای بسیار سنگین‌تر بپردازیم.