کتاب از ۲۰ فصل و سه پیوست تشکیل شده است که عنوانهای شماری از آنها عبارتاند از: ایجاد سازمان کشورهای صادرکننده نفت و شکلگیری آن، قطعنامه سهگانه اوپک و کشورها در تلاش اجرای قطعنامه و ایستادگی سرسختانه شرکتها.
این اقدام با هدف حفاظت از آثار تاریخی و اسناد مرتبط با میراث صنعت نفت انجام میگیرد و از برنامههای دورهای موزههای وابسته به مرکز اسناد و موزههای صنعت نفت در زمینه صیانت از منابع گرانبهای تاریخی بهشمار میرود.
مؤلف کتاب، دکتر محمد حسننیا، دکترای تاریخ ایران اسلامی از دانشگاه تهران، استاد دانشگاه و پژوهشگر تاریخ نفت، تاریخ اروپا و تاریخ خلیج فارس است که تاکنون از او بییش از ۱۰۰ مقاله، ۴۰ نقد کتاب و ۶ کتاب چاپ شده است.
وحید بهرهای عنوان کرد که اشیاء مذکور در چندین سوله تخصصی، براساس جنس، ظاهر فیزیکی، ابعاد و وابستگی سازمانی، دستهبندی، نظافت، مرمت و مستندنگاری شدهاند و در قالب چهار گنجینه مجزا نگهداری میشوند.
دولت مصدق که نفت را، منبع ثروت ملی کشور ما را از چنگ انگلیسیها و از دست انگلیسیها با کمک افرادی که بودند - مرحوم آیتالله کاشانی و دیگران - توانست خارج کند، یک اشتباه تاریخی انجام داد و آن تکیه به آمریکا بود.
هر ملتی به آمریکا اعتماد کرد، ضربه خورد؛ حتی آن کسانی که دوست آمریکا بودند. مصدق اعتماد کرد، کتکش را (هم) خورد. حکومت دکتر مصدق یک حکومت ملی بود؛ مشکلش هم با غربیها فقط مسئله نفت بود.
فصل سوم کتاب به تحولات جزیره خارگ از ابتدای دوره پهلوی تا استقرار صنعت نفت، در ابعاد مختلف و براساس آثار دریافتشده اختصاص داده شده است تا درک درستی از دوره صنعتی شدن جزیره فراهم شود.
دلیل اصلی انتخاب، اجرای موفق طرحهای مناسبسازی فضاها برای بهرهمندی افراد دارای معلولیت و جانبازان بوده که در راستای ارتقاء سطح دسترسیپذیری و تحقق عدالت فرهنگی در فضای موزهای صورت گرفته است.
طی بازه زمانی مورد اشاره، موزه پمپبنزین دروازه دولت تهران با ۲۶۰۸ بازدیدکننده در صدر است و پس از آن، موزه نفت سبزوار با ۵۵۶ و موزه نفتسوزهای کرمان با ۳۸۴ بازدیدکننده، در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
حمید بورد با اشاره به اینکه حداقل بیش از نیمی از پیشرفتهای ۱۰۰ سال گذشته را مدیون صنعت نفت هستیم، تأکید کرد: شهر مسجدسلیمان بهعنوان مبدأ تولید نفت، سهم بزرگی در زندگی هر ایرانی دارد.
