نشست مورد اشاره، رأس ساعت ۱۶ فردا در سالن شورای کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران برگزار میشود و فرصتی مغتنم برای پژوهشگران و عموم مردم جهت آشنایی بیشتر با ابعاد واقعه تاریخی کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ است.
مبارزات آیتالله کاشانی در امر حمایت از ملی شدن صنعت نفت که در اشکال مختلف صورت گرفت، نقش مهمی در تهییج افکار عمومی و بسیج همگانی مردم برای کوتاه کردن دست بیگانگان از منابع عظیم نفتی کشور داشت.
در کتاب، مستندات تاریخی همزیستی مسالمتآمیز افراد مختلف در کنار همدیگر در شهرهای نفتی ایران تشریح میگردد. تصاویر مرتبط با حضور ارامنه در صنعت نفت و مصاحبههای تاریخ شفاهی نیز تکمیلکننده محتوای کتاب هستند.
حتی به آنها که به آمریکا اعتماد کردند، به آمریکا امید بستند، به سراغ آمریکا رفتند برای کمک گرفتن، رحم نکردند. (آمریکاییها) حتی به امثال مصدق هم راضی نیستند؛ اینها نوکر میخواهند، سرسپرده میخواهند، توسریخور میخواهند.
فصل سوم کتاب تحت عنوان «منشأ نفت و تشکیل مخازن نفتی» به ساختار نفت و چگونگی تشکیل آن، اشاره دارد. مواد نفتی اصولاً از دو عنصر کربن و هیدروژن ترکیب شدهاند و بههمین دلیل، مواد هیدروکربوری نامیده میشوند.
رفتار آنها در قضایای گوناگون اقتصادی و سیاسی و امنیتی ما و رفتار آنها در قضیه جنگ تحمیلی و سپس هم رفتار آنها در قضیه تحریم؛ اینها را ما نباید از یاد ببریم؛ نمیتوانیم به غربیها هیچ امیدی داشته باشیم.
نویسنده در ابتدای کتاب حاضر، مفهوم ملی کردن و اصول حقوقی مربوط به آن را توضیح داده و پس از آوردن داستان نفت از امتیاز دارسی تا الغای قرارداد شرکت نفت انگلیس و ایران، به ماجراهای ملی شدن صنعت نفت پرداخته است.
امروز هم عدهای از جمهوری اسلامی توقع سادهلوحی دارند؛ همان سادهلوحیای که دوروبریهای مصدق کردند و نگذاشتند او دشمن را ببیند و نهایتاً کار به جایی رسید که دستگاه مصدق را نابود کردند و آنهمه تلاش مردمی را به هدر دادند.
در مروری که بر زندگی کفیل وزارت نفت صورت گرفته، با مسائلی روبهرو میشویم که شاید کمتر ردّی از آنها بتوان در تاریخ معاصر پیدا کرد. مردی که در بحبوبه انقلاب، دولت موقت و دولت محمدعلی رجایی در وزارت نفت ایفای نقش میکند.
از فدائیان اسلام که (تا قبل از دستگیری رهبران آنها، موتور محرکه بخش مهمی از نهضت ملی شدن نفت بودند) بگذریم، آیتالله کاشانی بهویژه در طول دوره نخست زمامداری دکتر مصدق، شاخصترین چهره قدیمی همراه با نهضت بود.
