«آیت‌الله کاشانی و ملّی شدن صنعت نفت»

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه، کتاب «آیت‌الله کاشانی و ملی شدن صنعت نفت» نوشته وحید کارگر جهرمی، به بررسی نقش آیت‌الله کاشانی در این رویداد مهم تاریخی می‌پردازد. این کتاب به فعالیت‌ها و مبارزات آیت‌الله کاشانی در حمایت از ملی شدن صنعت نفت و تأثیر او بر افکار عمومی و بسیج مردمی برای کوتاه کردن دست بیگانگان از منابع نفتی کشور می‌پردازد.

ملی ‌شدن صنعت نفت و پیروزی چشم‌گیر مردم را می‌توان یکی از رویدادهای مهم تاریخ معاصر ایران در مبارزه با استبداد داخلی و استعمار خارجی محسوب نمود که نقش مهمی در مبارزات آزادی‌خواهانه ملت ایران و دیگر کشورها داشته است. در پیروزی نهضت ملی ‌شدن صنعت نفت ایران عوامل متعددی نقش داشته‌اند که بررسی عملکرد و سهم هرکدام از آن‌ها می‌تواند الگوی پژوهشی جدیدی در اختیار محققان قرار دهد.

در این میان، بر هیچ‌کسی پوشیده نیست که فعالیت‌ها و مبارزات آیت‌الله کاشانی در حمایت از ملی شدن صنعت نفت که در اشکال مختلف صورت گرفت، نقش مهمی در تهییج افکار عمومی و بسیج همگانی مردم برای کوتاه کردن دست بیگانگان از منابع عظیم نفتی کشور داشت.

حمایت‌های او از دولت دکتر مصدق که به تثبیت و اجرایی شدن قانون ملی شدن صنعت نفت سرعت بخشید، بسیار اثرگذار و بااهمیت است. با وجود این، اختلاف‌ها و کدورت‌هایی که به علل مختلف بین آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق بعد از قیام سی‌ام تیر ۱۳۳۱ به‌وجود آمد؛ تأثیر زیادی در شکل‌گیری کودتا و نهایتاً سقوط نهضت ملی شدن صنعت نفت گذاشت.

تلاش‌های آیت‌الله کاشانی بعد از کودتا نیز که به‌منظور جلوگیری از شکست نهضت انجام گرفت، ناکام ماندند و بدین‌ترتیب نهضتی که یکی از مهم‌ترین جنبش‌های سیاسی و اجتماعی در تاریخ معاصر ایران به‌شمار می‌آمد، با پیروزی کشورهای استعمارگر و عوامل داخلی استبداد و درنتیجه، تسلط دوباره آن‌ها بر منابع نفتی ایران پایان یافت.

این کتاب در ۶ بخش و ۲۶ فصل تدوین شده است؛ بخش اول پژوهش در پنج فصل، زندگی‌نامه آیت‌الله کاشانی از آغاز تا قبل از اوج‌گیری نهضت ملی شدن صنعت نفت را شامل می‌شود. بخش دوم در پنج فصل به بررسی اقدامات و فعالیت‌های آیت‌الله کاشانی در جریان ملی شدن صنعت نفت و درنهایت پیروزی جنبش پرداخته است.

بخش سوم در چهار فصل، روابط آیت‌الله کاشانی با دکتر مصدق در دوره اول نخست‌وزیری وی و حمایت آیت‌الله کاشانی از مصدق را بررسی می‌کند. بخش چهارم در چهار فصل، نقش آیت‌الله کاشانی در قیام سی‌ام تیر و نخست‌وزیری مجدد دکتر مصدق و نتایج این قیام را شرح می‌دهد.

بخش پنجم در سه فصل، اختلافات آیت‌الله کاشانی با دکتر مصدق و شکست نهضت ملی شدن صنعت نفت در پی کودتای ۲۸ مرداد و سقوط دولت مصدق را بررسی و تحلیل می‌کند. بخش ششم و پایانی این پژوهش نیز در پنج فصل به بررسی اقدامات و فعالیت‌های آیت‌الله کاشانی بعد از کودتای ۲۸ مرداد، تا زمان درگذشت وی پرداخته است.

چاپ سوم کتاب «آیت‌الله کاشانی و ملی شدن صنعت نفت» سال ۱۳۹۸، با قطع رقعی، در ۵۴۸ صفحه، با شمارگان ۳۰۰ نسخه روانه بازار کتاب شد. «آیت‌الله کاشانی و ملی شدن صنعت نفت» توسط وحید کارگر جهرمی به رشته تحریر درآمده و به همت سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در تهران به چاپ رسیده است.