پیام جنبش ملّی را نفوذ آیت‌الله کاشانی به کلّ ایران رسانید

■ به گزارش پایگاه خبری نفت‌رسانه و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، صنعت نفت ایران در سال ۱۳۲۹ با محوریت آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق و خواست مردم، از استعمار انگلیس خارج و ملی می‌شود و پس از آن نخست‌وزیریِ دولت ملی به‌نام مصدق رقم می‌خورد. نهضت ملی با همه‌ی‌ موفقیت‌ها ناگهان با استعفای دولت مصدق و بر سر کار آمدن قوام‌السلطنه و خطر بازگشت سلطه‌ی‌ انگلیس بر نفت ایران مواجه می‌شود. آیت‌الله کاشانی بار دیگر مردم را به صحنه می‌آورد و نخست‌وزیری مجدد دکتر مصدق را فراهم می‌کند. اما این‌بار مصدق با کاشانی سر ناسازگاری و اختلاف می‌گذارد که به خانه‌نشینی کاشانی منجر می‌شود. مصدق در مقابله با شکایت‌ها و افزون‌خواهی‌های انگلیس نسبت به نفت ایران، به آمریکا اعتماد می‌کند و این‌بار نوبت آمریکاست که پاسخ اعتماد مصدق را با ایجاد کودتا و سقوط دولت ملی او بدهد.

آنچه در این سلسله‌مطالب آمده است، روایت تاریخی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از زمینه‌های شکل‌گیری اعتراض مردمی به استعمار نفت توسط بیگانه تا ملی شدن صنعت نفت، قیام ۳۰ تیر و کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ است. در این مجموعه، از ۳۴ سخنرانی رهبر انقلاب طی سال‌های ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۱ استفاده شده است.

فصل اوّل: ملّی شدن صنعت نفت
تبیین طرح ملّی شدن صنعت نفت برای مردم توسط نمایندگان آیت‌الله کاشانی
مرحوم آیت‌الله کاشانی به‌عنوان نماینده‌ی مردم تهران و رئیس مجلس آن روز، پشتیبان طرح ملی شدن صنعت نفت شد. (۵۰) (و) پیام جنبشِ ملی را نفوذ و موقعیت یک روحانیِ جلیل‌القدر یعنی مرحوم آیت‌الله کاشانی به سراسر ایران، به شهرها و حتی به بعضی از روستاها رسانید. (۵۱) نمایندگان آیت‌الله کاشانی در سرتاسر کشور، در شهرهای مختلف، می‌رفتند سخنرانی می‌کردند، حقایق را برای مردم می‌گفتند، مسأله‌ی ملی شدن صنعت نفت را برای مردم باز می‌کردند، معنا می‌کردند، شوق آزادگی و آزادی از یوغ انگلیس‌ها را در دل مردم می‌آفریدند. (۵۲) من خودم آن‌وقت نوجوان بودم. (۵۳) نماینده‌ی مرحوم آیت‌الله کاشانی به مشهد آمد و منبر رفت. او چنان دل‌های مردم را مثل مغناطیس به خود جذب می‌کرد که هیچ عامل دیگری نمی‌توانست جای این حرکت را بگیرد. (۵۴) و به این ترتیب شد که ملی شدن صنعت نفت پشتوانه‌ی مردمی پیدا کرد، در مجلس و مجلس شورای ملی آن روز و در دولت، به آن صورت درآمد و به آن‌جا رسید. (۵۵)

درخواست نهضت ملّی چه بود؟ یک درخواست حدّاقلی بود؛ دنبال استقلال اقتصادی و استقلال سیاسی و استقلال همه‌جانبه نبود؛ نفت ما دربست در اختیار انگلیس‌ها بود، در نهضت ملّی شدن صنعت نفت، درخواست این بود که نفت را از دست انگلیسی‌ها بگیریم و دست خودمان باشد. (۵۶)

۵۰- ۱۳۸۰/۰۸/۲۰
۵۱- ۱۳۵۹/۰۱/۱۲
۵۲- ۱۳۶۳/۱۲/۲۴
۵۳- ۱۳۸۰/۰۸/۲۰
۵۴- ۱۳۸۰/۰۸/۲۰
۵۵- ۱۳۶۳/۱۲/۲۴
۵۶- ۱۳۹۴/۱۰/۱۹